ابراهيم عاملي ( موثق )

160

تفسير عاملي ( فارسي )

به اين بيان : سوگند ياد شده است بوحدانيت و صفات و ربوبيّت . تبيان : بهتر اين است كه اين حروف اسم سوره باشد . « تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ » 1 بگفته ى تبيان و امام فخر حروف اوّل نام سوره است معنى جمله اين است : سوره ى يوسف اين آيات كتاب مبين است . مجمع : در مقصود از « تِلْكَ » چند وجه گفته‌اند : 1 - اشاره است بمطالبى كه انتظار ميرود بدنبالهء كلام برسد ، 2 - اشاره بسوره ى يوسف است يعنى اين سوره آيات كتاب است ، 3 - زجّاج گفته است اشاره بوعده ى در تورات كه آنچه در تورات بشما وعده كرده‌ايم همين آيات است . « نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ » 3 مجمع : يعنى بهتر بيان را براى تو روشن مىكنيم ، و جهت اينكه قرآن توصيف باحسن القصص شده است بقول بعضى براى اين است كه در نهايت فصاحت است با الفاظ عذب و گوارا و معانى پسند و دلچسب و همشكلى و تشابه اواخر آيات و جمله ها ، و بعضى گفته‌اند : براى اينكه شامل اخبار گذشته و آينده و ديگر احتياجات مردم است با حسن نظم و ترتيب و عذوبت الفاظ . و بعضى گفته‌اند : مقصود سوره ى يوسف است براى اينكه فوايد و نكته هاى بيشتر دارد و هم دنباله ى قصه بيش از ذكر قصص قرآن است . فخر : چون قصص بمعنى گفتن متوالى و دنبال يكدگر است ، پس ممكن است اين جمله بمعنى بهتر گفتار و سخن خوب باشد ، و ممكن است بمعنى بهترين منقولات و مطالب باشد كه در آن تاريخ است و عبرت و حكمت . « يا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ » 4 مجمع : ابو جعفر و ابن عامر « أَبَتِ » بفتح خوانده و ديگران با كسر تاء و ابن كثير « ابه » با هاى ساكن قرائت كرده است ، و از ابو جعفر و نافع و طلحه بن سليمان سكون عين « عشر » نقل شده است ، و قرائت عمومى با فتح عين است ، وهب بن منبّه گفته است : يوسف هفت ساله بود كه بخواب ديد يازده چوبدستى بر شكل دائره به زمين استوار شده است و ناگاه يك عصاى كوچك همه ى آنها را از جاى خود كند و بر آنها چيره شد ، او اين را به پدر نقل كرد ،